WASHINGTON: Rais wa Marekani, Donald Trump, ameondoa mpango wa kutoza ada ya asilimia 20 kwa meli zinazotumia Mlango wa Bahari wa Hormuz, akisema badala yake Marekani itafuata njia ya makubaliano ya uwekezaji na nchi za Ghuba.
Uamuzi huo umefikiwa saa chache kabla ya ada hiyo kuanza kutumika, baada ya mpango huo kukumbana na upinzani kutoka sekta ya usafirishaji wa majini na huku mvutano wa kijeshi kati ya Marekani na Iran ukiendelea kuongezeka.
Trump alikuwa ametangaza mpango huo siku ya Jumatatu baada ya Iran kusema imeufunga mlango huo muhimu wa kimkakati na kuamuru kuzuiwa kwa meli za Iran. Hata hivyo, katika ujumbe wake kwenye mitandao ya kijamii siku ya Jumanne, Trump alisema Hormuz utaendelea kuwa wazi kwa meli zote za kibiashara isipokuwa meli za Iran.
Tangazo hilo lilisababisha bei ya mafuta kushuka kidogo baada ya awali kupanda kutokana na hofu ya kuvurugika kwa usafirishaji wa nishati kupitia moja ya njia muhimu zaidi duniani.
Mashambulizi ya Marekani na Iran yaendelea
Mabadiliko hayo ya sera yamekuja wakati majeshi ya Marekani yakiendelea na usiku wa tatu mfululizo wa mashambulizi dhidi ya maeneo yanayohusishwa na Iran, hali iliyozua mashaka kuhusu hatma ya makubaliano ya kuelewana yaliyosainiwa mwezi uliopita kwa lengo la kumaliza mgogoro huo.
Mapigano hayo tayari yameathiri masoko ya nishati duniani na kuongeza hofu ya kupanda kwa mfumuko wa bei kutokana na kutokuwa na uhakika wa upatikanaji wa mafuta.
Iran ilijibu mashambulizi ya Marekani kwa kurusha makombora ya masafa marefu kuelekea Jordan, huku Bahrain ikisema mifumo yake ya ulinzi wa anga ilifanikiwa kuzuia shambulio la Iran.
Jordan ilisema ilidungua makombora manne ya balestiki, huku milipuko ikisikika katika mji mkuu wa Bahrain, Manama.
Hormuz ni njia muhimu ya mafuta duniani
Kabla ya mgogoro huu, Mlango wa Hormuz ulikuwa ukitumika kusafirisha takribani theluthi moja ya mafuta na gesi duniani kwa siku. Wachambuzi walikadiria kuwa ada ya asilimia 20 iliyopendekezwa na Trump ingeweza kuingizia Marekani karibu dola milioni 240 kwa siku.
Hata hivyo, Shirika la Kimataifa la Usafiri wa Baharini (IMO) chini ya Umoja wa Mataifa limepinga mpango huo, likisema hakuna msingi wa kisheria wa kutoza ada za lazima kwa meli zinazopita katika njia za kimataifa za baharini.
Mgogoro wa Hormuz unaendelea kuwa kitovu cha mvutano kati ya Marekani na Iran kutokana na umuhimu wake mkubwa katika biashara ya mafuta duniani.
