Ganzi katika miguu ni mojawapo ya matatizo yanayoweza kuwapata watu wenye kisukari, hasa wale ambao wamekuwa na kiwango cha juu cha sukari mwilini kwa muda mrefu. Hali hii mara nyingi husababishwa na uharibifu wa mishipa ya fahamu unaojulikana kama Diabetic Neuropathy.
Sukari nyingi kwenye damu inapodumu kwa muda mrefu inaweza kuharibu mishipa ya fahamu sehemu mbalimbali za mwili. Mishipa mirefu zaidi mwilini, inayotoka kwenye uti wa mgongo hadi kwenye vidole vya miguu, huathirika zaidi, ndiyo maana miguu mara nyingi huwa sehemu ya kwanza kuonyesha dalili.
Aina za Ugonjwa wa Neva wa Kisukari
1. Neuropathy ya pembeni (Peripheral Neuropathy)
Hii ndiyo aina inayotokea mara nyingi zaidi. Huathiri mishipa inayosaidia kuhisi maumivu, mguso, joto na baridi pamoja na kusaidia nguvu za misuli.
Dalili zinaweza kuwa:
- Ganzi kwenye vidole au miguu
- Maumivu au kuchoma
- Kuhisi kama kuna kitu kinatembea kwenye ngozi
- Kupoteza uwezo wa kuhisi jeraha au mchubuko
Hali hii inaweza kusababisha vidonda vya miguu, maambukizi na wakati mwingine matatizo makubwa yanayoweza kuhitaji matibabu ya haraka.
2. Neuropathy ya mfumo wa fahamu wa ndani (Autonomic Neuropathy)
Aina hii huathiri mishipa inayodhibiti kazi za mwili kama:
- Mapigo ya moyo
- Jasho
- Shinikizo la damu
- Mfumo wa mmeng’enyo wa chakula
- Kukojoa
- Kazi za uzazi
3. Mononeuropathy (Uharibifu wa mshipa mmoja)
Hii hutokea pale mshipa mmoja unapopata tatizo, mara nyingi kwenye mguu, kifundo cha mkono, paja au sehemu nyingine. Mara nyingi huanza ghafla.
Dalili za Ganzi ya Kisukari
Baadhi ya watu wanaweza wasione dalili mapema, lakini wengine wanaweza kupata:
- Kufa ganzi kwa vidole au miguu
- Maumivu ya kuchoma au kuchomachoma
- Kutetemeka kwa ncha za mwili
- Kupungua uwezo wa kuhisi mguso au joto
Kadiri hali inavyoendelea, ganzi inaweza kufanya mtu asitambue jeraha au mchubuko kwenye mguu, jambo linaloongeza hatari ya kupata maambukizi.
Madhara Yanayoweza Kutokea
Ugonjwa huu unaweza kusababisha:
- Ngozi kukauka na kupasuka
- Vidonda kwenye miguu
- Mabadiliko ya umbo la miguu
- Matatizo ya mzunguko wa damu
- Maambukizi makubwa
Ushauri kwa Wenye Dalili
Ni muhimu kumuona daktari kwa uchunguzi endapo unapata ganzi, maumivu au mabadiliko kwenye miguu. Daktari anaweza kupima uwezo wa kuhisi joto na mguso, nguvu za misuli, mapigo ya moyo na shinikizo la damu ili kubaini tatizo.
Matibabu yanaweza kuhusisha udhibiti mzuri wa sukari ya damu, dawa za kupunguza dalili na mabadiliko ya mtindo wa maisha kulingana na ushauri wa mtaalamu wa afya.
Kudhibiti kiwango cha sukari mapema ni hatua muhimu ya kupunguza hatari ya uharibifu wa mishipa ya fahamu.
