Uwanja wa siasa nchini Somalia unashuhudia ongezeko la mvutano huku mwaka wa tatu wa muhula wa Rais Hassan Sheikh Mohamud ukikaribia kumalizika. Tuhuma kutoka kwa upinzani zinaongezeka, zikidai kuwa Rais amekuwa akifanya maamuzi ya kisiasa kwa upande mmoja na anajaribu kujilimbikizia madaraka.
Wachambuzi wanaona hali hii kama sababu ya moja kwa moja ya kuongezeka kwa ugumu wa mazingira ya ndani na kama jambo linalodhuru maslahi mapana ya taifa.
Wanasiasa wa upinzani wanadai kuwa Rais anaielekeza Somalia katika mihimili ya kikanda inayoweza kuiweka nchi katika mvutano na mataifa yenye ushawishi mkubwa katika eneo hilo, na kuingiza nchi katika migogoro ya nje isiyohudumia maslahi yake ya kitaifa.
Wanasema kuwa sera ya kuiweka Somalia mbali na ushindani wa kikanda ndiyo njia bora zaidi, wakionya kuwa uingiliaji wowote wa nje katika masuala ya ndani unaweza kudhoofisha uhuru wa maamuzi ya Serikali ya Shirikisho.
Katika muktadha unaohusiana, tofauti zimeongezeka kati ya Serikali ya Shirikisho na upinzani—hasa katika majimbo ya Puntland na Jubaland—kuhusu utaratibu wa uchaguzi ujao uliopangwa kufanyika ndani ya miezi 13 ijayo, pamoja na marekebisho ya Katiba yaliyopitishwa na Bunge mwaka jana kwa msukumo wa Rais.
Upinzani unadai kuwa marekebisho hayo yanahatarisha mwelekeo wa kidemokrasia na kuimarisha mamlaka ya Serikali Kuu kwa gharama ya mfumo wa shirikisho.
Vyanzo vya ndani vimeripoti kuwa watu wanaodaiwa kuwa karibu na Rais wamechukua ardhi katika mji mkuu wa Mogadishu, huenda kwa maelekezo yake, wakitumia ushawishi wa kisiasa na kijeshi. Upinzani pia umekuwa ukimshutumu mara kwa mara Rais kwa kukiuka Katiba, kudhoofisha taasisi huru, kutekeleza sera za kifedha zisizo halali, na kuupuuza mfumo wa shirikisho.
Kwa upande mwingine, vyama vya upinzani vimeishutumu Serikali kwa kupuuza juhudi za kupambana na kundi la waasi la Al-Shabaab. Kundi hilo limetambuliwa rasmi kama shirika la kigaidi na Marekani na mataifa mengine kadhaa. Upinzani unasema kuwa msisitizo wa Rais kwenye ajenda za kisiasa zenye mgawanyiko umedhoofisha operesheni za usalama na kuliruhusu kundi hilo kurejesha udhibiti katika baadhi ya maeneo yaliyokuwa yamekombolewa awali.
Mandhari ya sasa ya Somalia inaonyesha kuongezeka kwa mkwamo wa kisiasa kati ya Serikali na upinzani. Wakosoaji wa Rais wanatoa wito wa kuchukuliwa kwa mkondo wa busara unaozingatia kutopendelea upande wowote na kudumisha mahusiano yenye uwiano na mataifa jirani, ili kulinda maslahi ya taifa wakati changamoto za ndani—kama vile ukame na ugumu wa kiuchumi—zikiendelea kuongezeka.
Somalia leo iko katika njia panda muhimu: ama iingie katika ushindani wa kikanda unaoweza kuongeza udhaifu wake, au ichague sera ya kutoegemea upande wowote itakayolinda uhuru wa maamuzi yake ya kisiasa na kuimarisha utulivu wa ndani. Upinzani unasisitiza kuwa uongozi wa busara na wenye uwiano ndiyo njia pekee ya kuepuka kuzama katika migogoro mikubwa zaidi, huku Rais Hassan Sheikh Mohamud akiendelea kutetea sera zake katikati ya mgawanyiko unaoongezeka.
