Mtubatuba, KwaZulu-Natal – Hadithi ya Sinenhlanhla Khoza, Dada mwenye umri wa miaka 31, imezua mjadala mkubwa nchini Afrika Kusini baada ya mabadiliko yake ya mwili kuonekana kutokea kwa kasi isiyo ya kawaida, hali iliyowashangaza wengi mitandaoni.
Kwa mujibu wa taarifa mbalimbali, Sinenhlanhla alikuwa na maisha ya kawaida hadi alipofikia takribani umri wa miaka 27, ndipo mabadiliko ya haraka ya mwili wake yalipoanza kuonekana ikiwa ni pamoja na ngozi kubadilika, uchovu wa mwili na mabadiliko ya jumla ya afya.
Hali hiyo imewafanya baadhi ya watazamaji mitandaoni kushindwa kuelewa kinachoendelea, na hivyo kusababisha uvumi na tafsiri zisizo sahihi.
Lakini kuna ukweli wa kisayansi unaohusiana na ugonjwa adimu unaojulikana kama Werner Syndrome, ambao baadhi ya wataalamu wanaamini unaweza kuwa chanzo cha hali yake.
Werner Syndrome ni nini?
Werner Syndrome ni ugonjwa wa kurithi unaosababisha mwili kuzeeka kwa kasi kuliko kawaida. Tofauti na progeria ya utotoni, ugonjwa huu huanza kuonekana zaidi katika ujana wa mwisho au miaka ya mwanzo ya utu uzima. Ugonjwa huu hutokea kutokana na hitilafu kwenye mfumo wa vinasaba vya mwili.
Kwa kawaida, DNA ya mwili inaweza kuharibika kutokana na kuzeeka, mazingira au magonjwa, hivyo jeni la WRN husaidia kuhakikisha seli zinaendelea kufanya kazi vizuri na kuzuia mwili kuzeeka mapema.
Wataalamu wanasema jeni hili hutengeneza protini inayosaidia:
- Kurekebisha DNA iliyoharibika
- Kulinda seli zisiharibike haraka
- Kudhibiti mchakato wa ukuaji na mgawanyiko wa seli
Dalili kuu za Werner Syndrome
Watu wanaoathirika wanaweza kupata mabadiliko yafuatayo:
- Kuzeeka kwa haraka kwa ngozi
- Kupoteza nywele na mvi za mapema
- Ngozi kukunjamana na kuwa ngumu
- Uchovu mkubwa
- Matatizo ya macho kama cataract
- Magonjwa ya moyo
- Kudhoofika kwa mifupa
- Kisukari
- Ongezeko la hatari ya saratani
Katika hali fulani, mtu anaweza kuonekana mzee zaidi ya umri wake halisi ndani ya muda mfupi.
Kupambana na imani potofu
Baadhi ya mitazamo mitandaoni ilihusisha hali yake na imani za kishirikina au laana, lakini wataalamu wa afya wanasisitiza kuwa Werner Syndrome sio ugonjwa wa kuambukiza wala wa kiroho.
Ni hali ya kijenetiki inayotokana na mabadiliko ya DNA, na haihusiani na uchawi au laana kama inavyodhaniwa na baadhi ya jamii.
Athari za kijamii na kiafya
Wataalamu wanasema wagonjwa wa Werner Syndrome wanaweza kupata magonjwa yanayohusishwa na uzee wakiwa bado vijana, ikiwa ni pamoja na matatizo ya moyo, macho, mifupa na kisukari.
Kwa sababu ya nadra yake, ugonjwa huu mara nyingi huleta changamoto kubwa za kijamii, hasa pale jamii inapokosa uelewa na kugeukia dhana potofu.
Hitimisho
Kisa cha Sinenhlanhla Khoza kimeibua tena mjadala muhimu kuhusu uelewa wa magonjwa adimu barani Afrika. Zaidi ya mshangao wa mitandao ya kijamii, wataalamu wanasema kinachohitajika ni uelewa, huruma na elimu ya afya, ili kuondoa unyanyapaa na kusaidia wagonjwa kupata huduma sahihi.
Werner Syndrome bado haina tiba, lakini matibabu ya kudhibiti dalili yanaweza kuboresha maisha ya wagonjwa na kuwapa nafasi ya kuishi kwa heshima na matumaini.
