Teknolojia ya usafiri duniani inaendelea kupiga hatua kubwa, na moja ya mageuzi yanayovutia zaidi kwa sasa ni ujio wa magari ya kubeba abiria yanayojiendesha yenyewe, maarufu kama robotaxi. Nchini Marekani, magari haya tayari yanafanya kazi katika baadhi ya miji, yakitoa huduma ya usafiri bila uwepo wa dereva wa binadamu.
Magari Yanayojiendesha ni Nini?
Magari yanayojiendesha yenyewe ni magari yanayotumia akili bandia (Artificial Intelligence – AI), sensa maalum na mifumo ya kisasa ya kompyuta kuendesha safari bila msaada wa dereva. Mfumo huu huwezesha gari kuona barabara, kutambua magari mengine, watembea kwa miguu, taa za barabarani na alama zote muhimu za usalama.
Teknolojia Inavyofanya Kazi
Magari haya hufungwa vifaa vya kisasa ikiwemo:
-
LiDAR na rada kwa ajili ya kupima umbali na kugundua vizuizi
-
Kamera zinazochambua mazingira kwa nyuzi 360
-
Ramani za kidijitali (HD Maps) kwa kupanga njia sahihi
-
Kompyuta za AI zinazofanya maamuzi kwa haraka kuliko binadamu
Kwa kushirikiana, mifumo hii huwezesha gari kusimama, kugeuka, kubadilisha mwendo na hata kuepuka ajali bila msaada wa dereva.
Makampuni Yanayoongoza Marekani
Nchini Marekani, kampuni kadhaa zinaongoza katika teknolojia hii:
-
Waymo (kampuni ya Alphabet/Google) ambayo tayari inaendesha huduma za teksi zisizo na dereva katika miji kama Phoenix na San Francisco.
-
Zoox, inayomilikiwa na Amazon, inayojaribu magari yaliyobuniwa mahsusi kwa ajili ya kujitembeza bila usukani wa kawaida.
-
Cruise (General Motors), ambayo imekuwa ikifanya majaribio na tathmini za usalama katika miji mikubwa.
Faida za Magari Haya
Ujio wa robotaxi una faida nyingi ikiwemo:
-
Kuongeza usalama barabarani, kwa kupunguza ajali zinazotokana na makosa ya kibinadamu
-
Kupunguza gharama za usafiri, kwani hakuna gharama ya dereva
-
Kuboresha upatikanaji wa usafiri kwa wazee na watu wenye ulemavu
-
Kulinda mazingira, kwa kuwa mengi ni magari ya umeme yasiyotoa moshi
Changamoto Bado Zipo
Pamoja na mafanikio hayo, bado kuna changamoto kama:
-
Uaminifu wa teknolojia katika hali ngumu kama mvua kubwa au ajali za ghafla
-
Sheria na kanuni zinazotofautiana kati ya majimbo ya Marekani
-
Hofu ya kupotea kwa ajira kwa madereva wa usafiri wa umma
-
Masuala ya faragha na usalama wa taarifa
Mustakabali wa Usafiri
Wataalamu wa teknolojia wanaamini kuwa katika miaka ijayo, magari yanayojiendesha yataenea zaidi na kuwa sehemu ya kawaida ya maisha ya kila siku. Serikali, wataalamu wa usalama na makampuni ya teknolojia wanaendelea kushirikiana kuhakikisha teknolojia hii inakuwa salama, yenye ufanisi na inayokubalika kwa jamii.
