Siku ambayo Bi. Asha Mselemu wa kijiji cha Nanguruwe, Wilaya ya Masasi, mkoani Mtwara, alipokea bahasha ile ya kahawia iliyokuwa imeandikwa jina lake kwa mwandiko aliouzoea, hakujua kwamba ndani yake kulikuwa na maneno ambayo yangelibadilisha maisha yake milele.
Ilikuwa jioni ya Jumatano. Jua lilikuwa linaelekea kuzama huku upepo mwanana ukivuma kutoka mashamba ya korosho yaliyolizunguka kijiji chao. Bi. Asha alikuwa ameketi kwenye kiti chake cha mbao nje ya nyumba yake ya udongo, macho yake yakitazama njia kuu ya kijiji kwa matumaini.
Kwa miezi mingi alikuwa akisubiri siku ambayo mwanawe wa pekee, Juma Mselemu, angerudi nyumbani kutoka Dar es Salaam.
Juma alikuwa ameondoka mwaka mmoja uliopita kutafuta maisha. Aliahidi kwamba angefanya kila awezalo kuhakikisha mama yake hapati tena shida za maisha alizozipitia kwa miaka mingi.
“Mama, nikifanikiwa nitakujengea nyumba nzuri. Sitaki uendelee kuishi kwenye nyumba hii ya zamani,” alimwambia siku ya kuondoka.
Bi. Asha hakuwahi kusahau maneno hayo.
Alipoiona bahasha mikononi mwa dereva wa pikipiki aliyekuwa ameileta kutoka mjini Masasi, moyo wake ulijaa furaha.
“Hii lazima iwe ya Juma,” alisema huku akitabasamu.
Aliingia ndani ya nyumba haraka na kuketi kitandani.
Mikono yake ilitetemeka alipokuwa akifungua bahasha ile.
Ndani kulikuwa na karatasi moja tu.
Aliivuta taratibu na kuanza kusoma.
“Mama mpendwa…”
Macho yake yalitulia kwenye maneno hayo.
Alitabasamu.
Ilikuwa sauti ya mwanawe ndani ya maandishi.
Lakini alipoendelea kusoma, tabasamu lake likaanza kufifia.
“Mama, kama unasoma barua hii, huenda nisipate nafasi ya kukuambia kila kitu nilichotaka kukuambia. Nimekuwa nikikuficha mambo mengi kwa sababu sikutaka uumie.”
Bi. Asha alikunja uso.
Moyo wake ulianza kwenda mbio.
Aliendelea kusoma.
“Najua nilikuwa nikikuambia kwamba mambo yanaenda vizuri Dar es Salaam. Ukweli ni kwamba maisha yamenipiga sana. Kuna nyakati nililala njaa. Kuna siku nilitembea kilomita nyingi kwa miguu kwa sababu sikuwa na nauli. Lakini sikutaka ujue hayo kwa sababu najua uliteseka vya kutosha kunilea.”
Macho ya Bi. Asha yalianza kujaa machozi.
Hakuwahi kufikiria kwamba mwanawe alikuwa akipitia mateso hayo.
Kila alipopiga simu alikuwa akiongea kwa furaha.
Hakuwahi kulalamika.
Hakuwahi kuonyesha maumivu yake.
Aliendelea kusoma.
“Mama, nakushukuru kwa kila kitu. Baada ya baba kufariki nilipokuwa mdogo, ulifanya kazi mashambani mchana na usiku ili nisikose chakula wala shule. Kama leo nimefika hapa, ni kwa sababu yako.”
Machozi yakaanza kumdondoka kwenye karatasi.
Lakini sehemu iliyofuata ndiyo iliyoanza kuuvunja moyo wake vipande vipande.
“Mama, mwezi mmoja uliopita nilianza kuumwa sana. Nilipoenda hospitali, madaktari waligundua nina ugonjwa mkubwa. Wamejaribu kunitibu, lakini hali yangu imeendelea kuwa mbaya.”
Bi. Asha alishika mdomo wake kwa mkono.
Alisoma sentensi hiyo mara mbili.
Kisha mara tatu.
Hakutaka kuiamini.
Lakini maneno yalikuwa pale pale.
“Nilitaka nije nikuone kabla hali haijawa mbaya zaidi. Lakini sikuweza. Nilitamani nikukumbatie mara moja tena. Nilitamani nikusaidie kujenga nyumba niliyokuahidi.”
Kilio kikaanza kumponyoka taratibu.
Aliendelea kusoma huku macho yake yakififia kwa machozi.
“Mama, ndani ya sanduku langu la nguo nililoacha kwa rafiki yangu kuna fedha nilizokuwa naweka akiba kwa muda mrefu. Si nyingi sana, lakini zitakusaidia kuanza kujenga nyumba mpya. Nimeacha pia nyaraka zote muhimu humo.”
Bi. Asha alilia zaidi.
Juma alikuwa bado anawaza kuhusu mama yake hata akiwa kwenye maumivu makubwa.
Kisha akafika kwenye aya ya mwisho.
Aya ambayo alikuja kuisoma tena na tena kwa miaka mingi iliyofuata.
“Mama, usijilaumu kwa chochote. Umenipa upendo ambao siwezi kuulipa kwa chochote duniani. Kama sitapata nafasi ya kurudi nyumbani, nataka ujue kwamba wewe ndiye mtu muhimu zaidi katika maisha yangu. Usikubali huzuni ikushinde. Endelea kuishi. Endelea kutabasamu. Na kila utakaponiwaza, kumbuka kwamba nilikupenda kuliko maneno yanavyoweza kueleza.”
“Mwanao mpendwa, Juma.”
Barua ikaishia hapo.
Bi. Asha aliikumbatia kifuani.
Alilia.
Alilia kwa uchungu ambao hata majirani zake hawakuwa wamewahi kuusikia.
Dakika chache baadaye simu yake iliita.
Namba ilikuwa ngeni.
Kwa mikono iliyokuwa ikitetemeka aliipokea.
“Shikamoo mama.”
“Marahaba mwanangu.”
“Mimi ni Daktari Hassan kutoka Hospitali ya Taifa Muhimbili.”
Moyo wake ukasita.
Sauti ya daktari ikabadilika kuwa nzito.
“Ninaomba uvumilie. Juma amefariki dunia leo asubuhi.”
Dunia ilisimama.
Kila kitu kilionekana kuwa kimya.
Simu ilimdondoka mkononi.
Barua ya Juma ikaanguka sakafuni.
Na kwa mara ya kwanza maishani mwake, Bi. Asha alihisi maumivu ambayo hayawezi kuelezwa kwa maneno.
Wiki iliyofuata, mwili wa Juma uliletwa Masasi kwa ajili ya mazishi.
Mamia ya watu walifika.
Baadhi walikuwa marafiki zake.
Wengine walikuwa majirani.
Wapo waliotoka vijiji vya mbali baada ya kusikia simulizi yake.
Lakini kilichowagusa wengi zaidi si kifo chake.
Ilikuwa barua yake.
Baada ya mazishi, barua ile ilisomwa mbele ya ndugu na jamaa.
Hakukuwa na mtu aliyesikiliza bila kufuta machozi.
Miezi kadhaa baadaye, familia ilifungua sanduku alilotaja Juma.
Ndani walikuta akiba ya fedha, nyaraka na daftari dogo la kumbukumbu.
Katika ukurasa wa mwisho wa daftari hilo aliandika:
“Sijui nitafika mbali kiasi gani maishani, lakini nataka mama yangu ajue kwamba kila hatua niliyopiga ilikuwa kwa ajili yake.”
Leo hii, miaka imepita.
Nyumba ndogo ya matofali ambayo Juma aliota kuijenga ilisimama pembeni ya ile nyumba ya zamani ya udongo.
Bi. Asha bado anaishi Nanguruwe.
Na kila jioni, anapoketi kwenye baraza la nyumba hiyo mpya, hufungua sanduku lake la mbao na kuitoa barua ile.
Huisoma taratibu.
Machozi humtoka kila mara.
Lakini mwisho wa kusoma, hutabasamu.
Kwa sababu ingawa Juma hakuweza kurudi nyumbani akiwa hai, aliacha kitu ambacho hakitafutika kamwe.
Aliacha upendo.
Aliacha kumbukumbu.
Na aliacha maneno ya mwisho ambayo yataendelea kuishi moyoni mwa mama yake hadi mwisho wa maisha yake.
