Zurich, Uswisi — Shirikisho la Soka Duniani (FIFA) limeingia katika kipindi kigumu cha kisiasa baada ya kumaliza uhusiano wa kikazi na Afisa Mkuu wa Uendeshaji (COO), Kevin Lamour, siku chache baada ya kutoa ukosoaji mkali dhidi ya Rais wa FIFA, Gianni Infantino, kuhusu mpango wa kibiashara uliokuwa umeibua mabishano makubwa ndani ya soka duniani.
FIFA ilithibitisha kuwa uhusiano wake wa kikazi na Lamour ulifikia mwisho Agosti 17, 2026, ikisema pande zote mbili zilikubaliana kuachana.
Hata hivyo, kuondoka kwake kunakuja chini ya wiki tatu tangu Lamour alipoweka wazi kutoridhishwa kwake na mpango wa FIFA Forward Enterprise (FFE), hali iliyozua maswali kuhusu sababu halisi za kuondoka kwake.
Lamour, ambaye alijiunga na FIFA Novemba 2024 baada ya kuhudumu kama naibu katibu mkuu wa UEFA, alikuwa mkosoaji mkali wa mpango huo. Alidai FFE ulikuwa “mradi wa mtu mmoja”, akimlenga Infantino bila kumtaja moja kwa moja.
Aidha, Lamour alisema uongozi wa kiutawala wa FIFA ulikuwa “umedanganywa” kuhusu mpango huo na kuhoji namna taasisi hiyo ilivyokuwa ikiendeshwa.
“Rais anapaswa kuwaleta watu pamoja, kuwaunganisha na kuwatia moyo. Leo tunashuhudia kinyume chake,” alisema Lamour.
Alikiri pia kwamba alikuwa na wajibu wa uaminifu kwa mwajiri wake, lakini akaongeza kuwa alikuwa na wajibu pia wa kusimamia maadili fulani na kuwalinda wenzake.
“Ikiwa hiyo inamaanisha nitapoteza kazi yangu, basi iwe hivyo,” alisema.
FFE ilikuwa nini?
Chanzo kikubwa cha mgogoro ni mpango wa FIFA Forward Enterprise (FFE), kampuni iliyopendekezwa kusimamia haki za kibiashara na tiketi za mashindano ya FIFA, yakiwemo Kombe la Dunia.
Mpango huo ulizua upinzani mkubwa baada ya FIFA kupendekeza kuuza asilimia 21 ya hisa za kampuni hiyo kwa wawekezaji binafsi.
UEFA, Concacaf na Shirikisho la Soka la Asia (AFC) zilipinga mpango huo. UEFA hata ilitoa onyo kali kwamba inaweza kuifikia hatua ya kususia Kombe la Dunia iwapo mpango huo ungeendelea.
Kutokana na shinikizo hilo, mpango wa FFE hatimaye ulisitishwa.
Lakini madhara yake ya kisiasa hayakuishia hapo.
Infantino aanza kupoteza uungwaji mkono
Baada ya mpango huo kufutwa, UEFA na Concacaf ziliondoa uungwaji mkono wao kwa Infantino katika azma yake ya kugombea muhula wa nne wa urais wa FIFA katika uchaguzi unaotarajiwa kufanyika Machi 2027.
Hilo limeifanya hali ya kisiasa ndani ya FIFA kuwa nyeti zaidi.
Infantino bado anaungwa mkono na Shirikisho la Soka Afrika (CAF), CONMEBOL ya Amerika Kusini pamoja na OFC ya Oceania. Baadhi ya wanachama wa Concacaf, akiwemo Mexico, pia wameendelea kumuunga mkono licha ya msimamo wa shirikisho lao.
Hata hivyo, katika siku za karibuni, nchi kadhaa za Ulaya zimeanza kujiondoa katika safu ya wanaomuunga mkono.
Scottish FA ilikuwa ya hivi karibuni kutangaza kujiondoa, ikifuata England, Wales, Northern Ireland na Republic of Ireland.
Kuondoka kwa Lamour kunaongeza maswali
Lamour alipoondoka FIFA, wafanyakazi wa taasisi hiyo waliarifiwa kupitia barua pepe kutoka kwa Katibu Mkuu, Mattias Grafström, ambaye alisema FIFA na Lamour “wamekubaliana kuachana” baada ya majadiliano.
FIFA ilimshukuru Lamour kwa miaka yake miwili ya huduma na kumtakia kila la heri katika maisha yake ya baadaye.
Hata hivyo, Lamour mwenyewe bado hajatoa maelezo ya ziada kuhusu kuondoka kwake.
Kinachofanya suala hili kuwa nyeti ni kwamba kuondoka kwake kumetokea muda mfupi baada ya yeye kutoa ukosoaji wa wazi dhidi ya mpango wa Infantino.
FIFA yakabiliwa na mtihani mkubwa wa uongozi
Tukio hili linaibua mjadala mpana zaidi kuhusu namna FIFA inavyoendeshwa na kiwango cha nguvu kilichojikita katika ofisi ya rais.
Kwa upande mmoja, FIFA imeachana na mpango wa FFE baada ya kukabiliwa na upinzani kutoka kwa baadhi ya mashirikisho makubwa ya soka duniani. Kwa upande mwingine, mgogoro huo umeacha mpasuko wa kisiasa ambao sasa unaonekana kuathiri hata ndani ya utawala wa FIFA.
Kuondoka kwa Lamour, kujiuzulu kwa mshauri mkuu Carlos Cordeiro, pamoja na kupungua kwa uungwaji mkono wa Infantino kutoka UEFA na Concacaf, vinaonyesha kwamba suala hili limekuwa kubwa kuliko mjadala wa mpango mmoja wa kibiashara.
Kwa sasa, swali kubwa ni kama Infantino ataweza kurejesha umoja ndani ya FIFA kabla ya uchaguzi wa Machi 2027 — au kama mgogoro huu utaendelea kuwa tishio kubwa zaidi kwa azma yake ya kupata muhula wa nne.
Jambo moja ni wazi: mpango wa FFE unaweza kuwa umefutwa, lakini vita vya kisiasa vilivyoibuliwa nao bado vinaendelea.
