WASHINGTON, MAREKANI – Chama cha Democratic nchini Marekani kinaelekea kupata udhibiti wa wingi wa viti katika Baraza la Wawakilishi (House of Representatives), hatua inayoweza kukipa nafasi ya kuikabili ajenda ya kisiasa ya Rais Donald Trump katika kipindi kijacho.
Kwa mujibu wa makadirio ya vyombo vya habari vya Marekani, ushindi huo unakuja kufuatia mfululizo wa mafanikio ya wagombea wa Democratic katika majimbo mbalimbali, huku baadhi ya maeneo yaliyokuwa yakichukuliwa kuwa ngome za Republican yakionyesha mabadiliko ya kisiasa.
Katika matokeo yaliyotangazwa Jumanne, mgombea wa Democratic, Bob Brooks, alimshinda mwakilishi wa Republican, Ryan Mackenzie, katika jimbo la Pennsylvania, na hivyo kukichukulia chama chake kiti kilichokuwa kikishikiliwa na Republican.
Katika kinyang’anyiro cha Seneti, Annie Andrews wa Democratic alitangazwa mshindi wa makadirio dhidi ya Darline Graham, mgombea aliyeungwa mkono na Trump, katika jimbo la South Carolina.
Ushindi huo umetajwa kuwa muhimu kwa Democratic, kwani ni mara ya kwanza baada ya miaka 28 chama hicho kupata kiti cha Seneti katika jimbo hilo.
Andrews, ambaye ni daktari bingwa wa watoto, alipata ushindi huo katika jimbo ambalo Trump alishinda kwa tofauti ya takribani asilimia 18 katika uchaguzi wa urais wa mwaka 2024.
Aidha, Democratic ilipata ushindi mwingine kupitia Roy Cooper katika kinyang’anyiro cha Seneti cha North Carolina. Ushindi wa wagombea hao wawili umeifanya Democratic kufikisha viti viwili kati ya vinne inavyohitaji ili kupata udhibiti wa Seneti.
Hata hivyo, matokeo katika majimbo mengine muhimu yakiwemo Alaska, Iowa, Michigan, Maine, Ohio na Texas bado yalikuwa hayajakamilika wakati wa taarifa hiyo.
WAPIGA KURA WAONYESHA KUTORIDHISHWA NA UONGOZI WA TRUMP
Matokeo hayo yanaelezwa kuonyesha hali ya kutoridhishwa kwa sehemu ya wapiga kura kuhusu mwelekeo wa nchi chini ya uongozi wa Trump.
Takwimu za kura za maoni zilizofanywa na SSRS kwa niaba ya vyombo mbalimbali vya habari vya Marekani zilionyesha kuwa nusu ya wapiga kura waliona uchaguzi wa katikati ya muhula wa mwaka 2026 kama fursa ya kuonyesha kutoridhishwa kwao na rais.
Aidha, takribani robo tatu ya waliohojiwa walisema wamekasirishwa au hawaridhishwi na mwelekeo ambao nchi inaelekea, huku asilimia 70 wakitaka Congress iwe na uwezo mkubwa zaidi wa kuweka mizania na udhibiti wa madaraka ya rais.
Seneta wa Democratic, Jon Ossoff, ambaye alitarajiwa kushinda tena katika jimbo la Georgia, aliwaambia wafuasi wake kuwa matokeo hayo yanaonyesha ujumbe wa wapiga kura kuhusu utawala wa Trump.
Kwa upande mwingine, Republican walikuwa wakipata changamoto hata katika maeneo ambayo kwa kawaida yamekuwa yakikiunga mkono chama hicho.
Katika Florida, Seneta wa Republican Ashley Moody alimshinda mpinzani wake Angie Nixon, lakini tofauti ya kura ilikuwa takribani asilimia tatu pekee, licha ya Trump kushinda jimbo hilo kwa tofauti ya asilimia 13 mwaka 2024.
CHANGAMOTO KWA AJENDA YA TRUMP
Uchaguzi wa katikati ya muhula nchini Marekani kwa kawaida huonekana kama tathmini ya utendaji wa rais aliyeko madarakani.
Katika kampeni za mwaka huu, Trump alishiriki mikutano mingi ya kisiasa na kuwataka wafuasi wake kuchukulia uchaguzi huo kana kwamba yeye mwenyewe alikuwa kwenye karatasi ya kupigia kura.
Masuala ya gharama za maisha, ushuru wa bidhaa zinazoagizwa kutoka nje na vita dhidi ya Iran yamekuwa miongoni mwa mambo yaliyojitokeza katika mijadala ya kisiasa.
Iwapo Democratic itathibitisha kupata udhibiti wa Baraza la Wawakilishi, chama hicho kitapata nafasi kubwa zaidi ya kuisimamia serikali ya Trump kupitia uchunguzi wa shughuli za utawala, vikao vya kamati na mijadala kuhusu sera za serikali.
Hata hivyo, matokeo hayo hayamaanishi moja kwa moja kuwa Democratic itadhibiti mabunge yote mawili ya Congress, kwani udhibiti wa Seneti bado ulikuwa haujaamuliwa.
HOFU YA MIGOGORO KUHUSU MATOKEO
Wakati huo huo, kulikuwa na wasiwasi kuhusu uwezekano wa changamoto za kisheria dhidi ya matokeo ya uchaguzi.
Wachunguzi wa masuala ya uchaguzi na baadhi ya viongozi wa Democratic walionya kuhusu uwezekano wa Trump kupinga matokeo iwapo chama chake kingeshindwa.
Idara ya Haki ya Marekani ilisema imetuma maafisa na waangalizi 1,000 katika majimbo yote 50 kufuatilia uchaguzi huo, hatua iliyokosolewa na Democratic kwa madai kuwa inaweza kuwatisha baadhi ya wapiga kura.
Katika jimbo la Alaska, uchaguzi wa Seneti pia uliibua mjadala baada ya gazeti la New York Times kuripoti kuwa kampeni ya mgombea wa Democratic, Mary Peltola, ilisaidia kumtafuta mgombea huru mwenye majina yanayofanana na yale ya mpinzani wake wa Republican, Dan Sullivan.
Peltola amekanusha kuhusika na suala hilo. Wizara ya Haki ya Marekani ilianzisha uchunguzi wa jinai kuhusu madai hayo, huku jaribio la kuzuia uthibitishaji wa matokeo likitupiliwa mbali na mahakama.
Kwa ujumla, matokeo ya uchaguzi huo yanaashiria mabadiliko muhimu katika siasa za Marekani, huku mustakabali wa udhibiti wa Congress ukiendelea kusubiri matokeo ya mwisho ya majimbo ambayo bado yalikuwa yanahesabu kura.
