×

Lana Nusseibeh Apendekeza Ushirikiano wa Maendeleo Unaotanguliza Vipaumbele vya Afrika

Barani Afrika, changamoto ya maendeleo haianzi kila wakati kutokana na ukosefu wa miradi au mawazo ya kuleta mabadiliko, bali wakati mwingine husababishwa na sehemu kubwa ya bajeti za nchi kutumika kulipa madeni, gharama kubwa za mikopo kutoka kwa wawekezaji na wahitimu wa vyuo vikuu kukosa ajira licha ya kutumia miaka mingi katika masomo.

Hali hiyo ya kutofautiana kati ya matarajio ya maendeleo na uwezo wa kuyafadhili ndiyo inayofanya dira ya Lana Nusseibeh kuhusu uongozi wa Umoja wa Mataifa kuwa na umuhimu mkubwa, zaidi ya ushindani wa kuwania nafasi ya kimataifa.

Katika ripoti yake ya uchumi ya mwaka 2026, Benki ya Maendeleo ya Afrika imeelekeza mjadala wake katika namna ya kupata fedha nyingi kwa ajili ya kufanikisha maendeleo, wakati dunia ikikabiliwa na migawanyiko ya kimataifa pamoja na shinikizo katika mtiririko wa fedha.

Mchumi Mkuu wa benki hiyo, Kevin Urama, anasema suluhisho la changamoto hizo linapaswa kuzingatia gharama za madeni, namna hatari za uwekezaji zinavyowekewa bei na ufanisi wa matumizi ya fedha, badala ya kuangalia kiwango cha mikopo inayokopwa pekee.

Hata hivyo, mtazamo huo ni tathmini huru ya kiuchumi na haupaswi kuchukuliwa kama uungwaji mkono kwa mgombea yeyote, bali unaonyesha aina ya changamoto ambayo uongozi ujao wa Umoja wa Mataifa utapaswa kukabiliana nayo.

Katika waraka wake wa dira ya uongozi, Lana Nusseibeh ameweka mbele vipaumbele vya kitaifa, ajira, uwekezaji na changamoto za madeni kama maeneo muhimu ya kuzingatia katika kukuza maendeleo.

Anapendekeza kutumia uwezo wa Umoja wa Mataifa kuunganisha wadau mbalimbali wa maendeleo na kujenga ushirikiano, badala ya taasisi hiyo kuchukua nafasi ya benki za maendeleo.

Mtazamo huo unaonekana kugusa zaidi uhalisia wa changamoto za Afrika unapochunguzwa kupitia mazungumzo na misimamo yake katika mijadala ya kimataifa.

Katika kikao cha mazungumzo kilichofanyika Oktoba 27, 2026, Djibouti ilimuuliza Nusseibeh kuhusu namna taasisi za kimataifa zinavyoweza kushirikiana katika kutengeneza ajira kwa vijana.

Akijibu swali hilo, Nusseibeh alisisitiza umuhimu wa ushirikiano na Umoja wa Afrika pamoja na kuweka mbele suluhisho linalozingatia mahitaji ya kila nchi, badala ya kutumia mfumo mmoja wa maendeleo kwa mataifa yote.

Kwa mujibu wa tafsiri ya jibu lake kwa Kiarabu, alikataa kile alichokieleza kama mbinu ya kutumia mfumo mmoja uliowekwa tayari kwa kila nchi.

Kauli hiyo inaonyesha namna anavyoitazama Afrika katika mijadala ya ajira, uwekezaji na taasisi za maendeleo, badala ya kutoa matamko ya jumla kuhusu mshikamano na bara hilo.

Umuhimu wa mtazamo huo unatokana na ukweli kwamba Afrika si soko moja lenye mahitaji yanayofanana. Nchi inayohitaji kuboresha barabara zinazounganisha maeneo ya kilimo na masoko inaweza kuwa na vipaumbele tofauti na taifa linalotafuta uwekezaji wa viwanda au kisiwa kinachohitaji huduma za umeme zilizo imara zaidi.

Misaada ya maendeleo inapoteza ufanisi pale inapopangwa kwa kuzingatia zaidi majukumu ya taasisi inayotoa fedha kuliko mahitaji halisi ya nchi husika.

Hivyo, kusikiliza mahitaji ya kila taifa si suala la heshima ya kidiplomasia pekee, bali ni msingi muhimu wa kuandaa na kutekeleza miradi inayoweza kuleta matokeo yanayoonekana.

Nusseibeh ana uzoefu unaoweza kumsaidia kuelewa changamoto hizo. Kwa mujibu wa wasifu wake rasmi, amewahi kuwa Mwakilishi wa Kudumu wa Umoja wa Falme za Kiarabu (UAE) katika Umoja wa Mataifa kwa kipindi cha miaka 11, kuanzia mwaka 2013 hadi 2024.

Katika kipindi hicho, alipata nafasi ya kushuhudia namna majukumu yanavyogawanywa kati ya nchi wanachama, Sekretarieti ya Umoja wa Mataifa na mashirika mbalimbali, pamoja na changamoto zinazoweza kufanya malengo ya pamoja ya maendeleo kukwama kutokana na taratibu za kiutendaji.

Uzoefu huo hauwezi kuwa dhamana ya mafanikio moja kwa moja, lakini unampa uelewa kuhusu maeneo ambayo maamuzi ya kimataifa yanaweza kukwama kabla ya kufikia utekelezaji.

Uzoefu wa UAE katika sekta ya maendeleo pia unatoa msingi wa kuelewa msisitizo wake kuhusu ushirikiano wa kimataifa.

Mei 25, 2026, Mfuko wa Maendeleo wa Abu Dhabi (Abu Dhabi Fund for Development) ulitoa taarifa kuhusu maendeleo ya miradi ya barabara nchini Togo, Madagascar na Nigeria, ukieleza hatua mbalimbali za utekelezaji wake.

Miradi hiyo ni mifano ya uwekezaji unaolenga kuunganisha jamii na masoko kupitia miundombinu ya barabara. Hata hivyo, si sahihi kuhusisha utekelezaji wake binafsi na Nusseibeh.

Pamoja na hilo, mifano hiyo inaonyesha kuwa mazingira ya kidiplomasia yanayotoka UAE pia yanajumuisha mtazamo wa maendeleo unaozingatia miundombinu na utekelezaji wa miradi inayoweza kufuatiliwa.

Katika mazingira hayo, barabara si miundombinu ya kawaida pekee, bali ni njia inayoweza kupunguza gharama za usafirishaji wa bidhaa kutoka kwa wazalishaji kwenda kwa walaji, kuwaunganisha wafanyakazi na fursa za ajira pamoja na kurahisisha wananchi wa vijijini kupata huduma za afya.

Miundombinu bora ya usafiri pia inaweza kuongeza uwezo wa wawekezaji binafsi kufikia maeneo ambayo awali yalikuwa na gharama kubwa za uwekezaji.

Kwa msingi huo, kuunganisha fedha, utaalamu na utekelezaji kunaweza kuifanya miradi ya ushirikiano kuwa na manufaa makubwa zaidi kuliko kutoa misaada ya fedha ambayo haijaunganishwa na mpango wa maendeleo wa taifa husika.

Hata hivyo, majukumu ya Umoja wa Mataifa yanatofautiana na usimamizi wa miradi ya maendeleo kati ya nchi mbili. Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa hana mamlaka ya kuamua sera za wakopeshaji au kuwaamuru wawekezaji kubadili masharti yao ya uwekezaji.

Badala yake, anaweza kuboresha uratibu kati ya taasisi, kubainisha changamoto zilizopo na kuhamasisha wadau kuunga mkono michakato ya majadiliano yenye suluhisho linalotekelezeka.

Thamani ya mgombea huongezeka pale anapotambua mipaka ya mamlaka na uwezo wa nafasi anayoitafuta, kwa sababu ahadi zisizozingatia uhalisia zinaweza kujenga matarajio makubwa ambayo baadaye hayatatimizwa na kusababisha kupungua kwa imani ya wananchi.

Katika mtazamo huo, msisitizo wa Nusseibeh kuhusu uongozi unaopimwa kwa matokeo unaweza kuchukuliwa kuwa moja ya hoja zake muhimu.

Nchi za Afrika hazihitaji kujua pekee idadi ya mikutano ambayo wawakilishi wa taasisi za kimataifa wamehudhuria, bali zinahitaji kuona kama upatikanaji wa fedha za maendeleo umerahisishwa, miradi imekuwa rahisi kutekelezeka na fursa za ajira zimekaribia kufikiwa na wananchi.

Mageuzi ya taasisi yanakuwa na manufaa pale yanapopunguza pengo kati ya maamuzi yanayofanywa katika ngazi za kimataifa na utekelezaji wa shughuli za maendeleo katika maeneo husika.

Aidha, ushirikiano na sekta binafsi haupaswi kumaanisha kuachana na uwajibikaji wa Serikali. Mradi wenye mafanikio unahitaji mikataba iliyo wazi, uwezo wa ndani wa kusimamia utekelezaji pamoja na tathmini ya manufaa yanayobaki kwa jamii husika.

Kuongezeka kwa fedha za uwekezaji kunaweza kuwa hatua ya kwanza ya mafanikio, lakini thamani yake katika maendeleo hutegemea miradi inayofadhiliwa, masharti ya fedha hizo na wananchi watakaonufaika nazo.

Hilo ni eneo ambalo malengo ya kuvutia uwekezaji yanapaswa kwenda sambamba na uwazi na uwajibikaji, bila kimoja kuchukua nafasi ya kingine.

Ili kuhakikisha vipaumbele vya kitaifa havibaki kuwa kauli za jumla, Serikali na washirika wake wanapaswa kukubaliana mapema kuhusu matokeo halisi ambayo wananchi wanaweza kuyaona na kuyapima.

Kwa mfano, katika mradi wa usafirishaji, haitoshi kutaja kiasi cha fedha kilichotolewa kwa ajili ya ujenzi wa barabara, bali ni muhimu kubainisha namna mradi huo utakavyoboresha upatikanaji wa masoko na huduma muhimu kwa wananchi.

Hii ni njia mojawapo ya kurejesha imani katika ushirikiano wa kimataifa kwa kuwashirikisha wananchi katika kufafanua mafanikio yanayotarajiwa, badala ya kuacha jukumu hilo kwa taasisi mbili zinazobadilishana taarifa za ndani kuhusu utekelezaji wa mradi.

Kwa mtazamo huo, hoja zinazotolewa na Nusseibeh haziielekezi Afrika kusubiri dunia nzima ifikie makubaliano ya pamoja kabla ya kuanza kutekeleza mipango yake ya maendeleo.

Badala yake, zinatoa nafasi ya kujenga ushirikiano unaoanzia kwenye mahitaji yaliyopo, uwezo wa kila nchi na washirika walio tayari kushiriki, huku ukitumia mifano ya mipango iliyofanikiwa kama msingi wa kupanua maendeleo.

Hata hivyo, hoja hiyo itakuwa na nguvu zaidi ikiwa itapimwa kwa kuzingatia uhalisia wa mahitaji ya wananchi na kukubali tathmini na ukosoaji pale ambapo matokeo yaliyotarajiwa hayatapatikana.

Kwa wananchi wa Afrika, mvuto wa kugombea nafasi hiyo kwa Nusseibeh haupaswi kutegemea utambulisho wake au urafiki wa kidiplomasia pekee.

Badala yake, unapaswa kupimwa kwa uwezekano wa kupata uongozi unaotambua kuwa bara la Afrika linahitaji kushiriki katika kupanga na kuamua suluhisho la changamoto zake, badala ya kubaki katika nafasi ya kupokea misaada na maamuzi yanayofanywa na wengine.

Iwapo Nusseibeh ataweza kubadilisha mtazamo huo kuwa mfumo wa utendaji ndani ya Umoja wa Mataifa, mchango wake kwa Afrika utaweza kupimwa kupitia kuongezeka kwa fursa za maendeleo kwa nchi za bara hilo na vijana wake, badala ya kupimwa kwa mara ngapi Afrika itatajwa katika hotuba za kimataifa.

Leave a Comment