Siri ya Mzee wa Miaka 121 Aliyevuta Sigara Maisha Yake Yote na Kufariki kwa Shambulio la Pumu
Kifo cha Jan Steenberg, raia wa Afrika Kusini aliyedai kuwa na umri wa miaka 121, kimeacha maswali mengi kuliko majibu. Mwanaume huyu, anayefahamika kwa jina la upendo Oom Jan, alifariki dunia Januari 6, 2026 kwa shambulio la pumu saa chache baada ya kusherehekea siku yake ya kuzaliwa tukio lililozua mshangao mkubwa duniani.
Kwa mujibu wa simulizi zake, Steenberg alizaliwa Desemba 31, 1904. Ingawa madai hayo hayakuthibitishwa rasmi na Guinness World Records, umri wake uliendelea kuwashangaza wengi, hasa kutokana na ukweli kwamba alianza kuvuta sigara akiwa na umri wa miaka 14 na aliendelea na tabia hiyo kwa maisha yake yote.
Katika jamii ya kitabibu, uvutaji sigara huhusishwa moja kwa moja na magonjwa sugu ya mapafu, moyo na mishipa ya damu. Hata hivyo, maisha ya Steenberg yalionekana kwenda kinyume na matarajio ya kitaalamu. Aliishi zaidi ya karne moja, akivuka vipindi vikubwa vya kihistoria Vita Vikuu viwili vya Dunia, enzi ya ubaguzi wa rangi (apartheid), hadi janga la UVIKO-19.
Maisha yake hayakuwa ya anasa. Jan Steenberg aliwahi kufanya kazi kama mchimbaji wa makaburi, mvuvi na caddie wa gofu, kazi zilizohitaji nguvu, uvumilivu na nidhamu. Watu waliomfahamu wanasema alikuwa mtu wa kawaida, mnyenyekevu na mwenye maadili, aliyependa kuvaa nadhifu na kucheza dansi katika hafla za kijamii.
Katika mahojiano aliyofanya mwaka 2025, Steenberg alieleza kuwa siri ya maisha yake marefu haikuwa sigara wala mitishamba, bali imani yake kwa Mungu. Alisema Mungu ndiye “oksijeni” ya maisha yake, akiamini kuwa uhai wake ulikuwa zawadi ya kiroho zaidi ya maelezo ya kisayansi. Aidha, alidai kuwa kinywaji cha asili cha mitishamba alichokuwa akitumia mara kwa mara kilimsaidia kudumisha afya na akili timamu.
Licha ya simulizi hizo, ni muhimu kuelewa kuwa kisa cha Jan Steenberg hakipaswi kutafsiriwa kama uthibitisho kwamba uvutaji sigara hauna madhara. Wataalamu wa afya wanaeleza kuwa visa kama hivi ni nadra sana na hutokana na mchanganyiko wa vinasaba, mazingira, mtindo wa maisha na bahati isiyoelezeka kisayansi.
Kifo chake, kilichotokana na shambulio la pumu, kinarejesha mjadala mzito kuhusu mipaka ya mwili wa binadamu na ukweli kwamba hata waliodai kuishi muda mrefu zaidi hawawezi kukwepa udhaifu wa kiafya.
Jan Steenberg ameacha familia, marafiki na jamii iliyomkumbuka kama mzee mwenye heshima, mpole, mcheshi na mpenzi wa wanyama. Zaidi ya yote, ameacha simulizi linalochanganya imani, sayansi na fumbo la maisha marefu—simulizi linaloendelea kuwafanya wengi kujiuliza: je, siri ya kuishi muda mrefu ipo kwenye afya, imani, au hatima?
