RABAT, MOROCCO: Morocco imeingia katika historia baada ya Mfalme Mohammed VI kumteua Fatima Ezzahra El Mansouri kuwa Waziri Mkuu mpya wa nchi hiyo, na kuwa mwanamke wa kwanza kushika nafasi hiyo tangu Morocco ipate uhuru.
El Mansouri ameteuliwa baada ya uchaguzi wa wabunge uliofanyika Septemba 23, huku Waziri Mkuu aliyekuwa madarakani, Aziz Akhannouch, akitarajiwa kuendelea kusimamia serikali kwa muda kama kiongozi wa mpito hadi baraza jipya la mawaziri litakapoundwa.
Ikulu ya Morocco imesema Mfalme Mohammed VI alimpa El Mansouri jukumu la kuunda serikali mpya kufuatia matokeo ya uchaguzi huo.
El Mansouri Aingia Kwenye Historia
El Mansouri, mwenye umri wa miaka 50, ni mwanasheria kutoka familia maarufu ya Marrakesh.
Alianza kupata umaarufu mkubwa katika siasa za Morocco mwaka 2009 baada ya kuwa mwanamke wa kwanza kuwa Meya wa Marrakesh. Alirejea katika nafasi hiyo mwaka 2021.
Tangu Oktoba 2021, amekuwa akihudumu kama Waziri wa Nyumba na Mipango Miji katika serikali iliyoongozwa na Akhannouch.
Chama chake cha Authenticity and Modernity Party (PAM) kilishinda viti 97 kati ya 395 katika Baraza la Wawakilishi, kwa mujibu wa matokeo ya muda yaliyotangazwa na Waziri wa Mambo ya Ndani Abdelouafi Laftit.
Chama cha National Rally of Independents (RNI) cha Akhannouch kilimaliza nafasi ya pili kikiwa na viti 66, kutoka viti 102 kilivyopata katika uchaguzi wa mwaka 2021. Chama cha Istiqlal kilipata viti 65, huku chama cha Islamist Justice and Development Party kikirejea kwa kupata viti 54.
Ushiriki wa wapiga kura ulikuwa asilimia 38, ukishuka kutoka takribani asilimia 50 katika uchaguzi wa mwaka 2021.
El Mansouri Anakabiliwa na Kazi ya Kuunda Serikali
Kwa mujibu wa Katiba ya Morocco, mfalme humteua kuwa Waziri Mkuu kiongozi kutoka chama kilichoshinda viti vingi zaidi katika uchaguzi wa Bunge.
Hata hivyo, PAM haikupata idadi ya viti 198 inayohitajika kupata wingi wa moja kwa moja katika Baraza la Wawakilishi.
Hivyo, El Mansouri atalazimika kujenga muungano wa vyama ili kuunda serikali, kabla ya kuwasilisha orodha ya mawaziri kwa mfalme kwa ajili ya kuidhinishwa.
PAM, RNI na Istiqlal vimekuwa sehemu ya serikali ya pamoja tangu mwaka 2021, ingawa uhusiano kati ya PAM na RNI uliripotiwa kuwa na mvutano kuelekea uchaguzi.
Akhannouch Aondoka Baada ya Miaka Mitano
Akhannouch ameongoza serikali ya Morocco tangu Oktoba 2021.
Mbali na siasa, amekuwa akijulikana pia kutokana na utajiri wake mkubwa na nafasi yake katika Akwa Group, kampuni iliyoanzishwa na baba yake.
Akwa Group inamiliki Afriquia, moja ya mitandao mikubwa ya usambazaji mafuta nchini Morocco, pamoja na shughuli katika sekta za gesi, vyombo vya habari na mali isiyohamishika.
Katika kipindi chake kama Waziri Mkuu, masuala ya bei ya mafuta yalikuwa miongoni mwa hoja zilizozua mijadala, hasa baada ya bei kupanda kwa kiasi kikubwa mwaka 2022.
Kabla ya kuwa Waziri Mkuu, Akhannouch alihudumu kama Waziri wa Kilimo kuanzia mwaka 2007 hadi 2021. Pia aliiongoza RNI kuanzia 2016 hadi Februari 2026, alipobadilishwa na Mohamed Chaouki baada ya kutangaza kwamba hatagombea tena uongozi wa chama kwa muhula wa tatu.
Changamoto Zinamsubiri Waziri Mkuu Mpya
Serikali mpya ya El Mansouri inatarajiwa kukutana na changamoto kadhaa, zikiwemo ukosefu wa ajira kwa vijana, gharama za maisha pamoja na maandalizi ya Morocco kuelekea Kombe la Dunia la FIFA 2030.
