WASHINGTON: Rais wa Marekani, Donald Trump, anatarajiwa kukabiliwa na mfululizo wa kesi katika Mahakama ya Juu ya Marekani wakati muhula mpya wa mahakama hiyo wa miezi tisa unapoanza, huku baadhi ya kesi zikihusu mipaka ya mamlaka ya rais na sera zake za uhamiaji.
Mahakama hiyo yenye majaji tisa, ikiwa na majaji sita wenye misimamo ya kihafidhina dhidi ya watatu, ilimaliza muhula wake uliopita Juni ikiwa imetoa maamuzi yaliyompa Trump ushindi katika baadhi ya masuala, huku pia ikimzuia katika sera nyingine.
Katika muhula mpya, mahakama tayari imekubali kusikiliza kesi mbili muhimu zinazohusiana na sera kali za Trump kuhusu uhamiaji na mpango wa kuwafukuza wahamiaji kwa wingi.
Moja ya kesi hizo inahusu sera ya kuwazuia baadhi ya wahamiaji bila kuwapa nafasi ya kusikilizwa kuhusu dhamana, huku nyingine ikihusu mamlaka ya Serikali kuwapeleka watu wanaofukuzwa nchini Marekani katika nchi nyingine badala ya nchi zao.
Utawala wa Trump pia umepeleka mbele ya Mahakama ya Juu rufaa zinazohusu marufuku ya watu waliobadili jinsia kuhudumu katika jeshi, kupunguzwa kwa ruzuku za utafiti wa kitaaluma, uteuzi wa waendesha mashtaka wa shirikisho pamoja na kusimamishwa kwa maombi ya hifadhi katika mpaka wa Marekani na Mexico.
Mahakama hiyo inatarajiwa kuamua katika kipindi kijacho ni kesi zipi kati ya hizo itazisikiliza.
Mamlaka ya Rais Yaendelea Kuwa Mjadala
Katika kipindi cha utawala wa Trump, Mahakama ya Juu imekuwa ikikabiliwa na kesi zinazohusu matumizi makubwa ya mamlaka ya urais.
Profesa wa Sheria katika Chuo Kikuu cha Syracuse, Jenny Breen, amesema mahakama hiyo imekuwa ikiruhusu kwa kiasi kikubwa juhudi za utawala wa Trump kupanua wigo wa mamlaka ya rais.
Hata hivyo, Trump pia amepata baadhi ya vikwazo mahakamani.
Katika muhula uliopita, majaji walizuia sera yake ya ushuru mpana kwa bidhaa zinazoingia Marekani, hatua dhidi ya gavana wa Benki Kuu ya Marekani (Federal Reserve), pamoja na juhudi za kubadilisha sheria kuhusu uraia wa kuzaliwa.
Mahakama pia ilizuia hatua ya Trump ya kupeleka wanajeshi wa National Guard katika eneo la Chicago.
Pamoja na maamuzi hayo, Mahakama ya Juu imeendelea kuruhusu utekelezaji wa baadhi ya sera za Trump wakati kesi kuhusu uhalali wake zikiendelea katika mahakama za chini.
Miongoni mwa sera hizo ni hatua za uhamiaji, sera zinazowahusu watu waliobadili jinsia na kupunguzwa kwa baadhi ya ruzuku za utafiti.
Katika uamuzi muhimu wa mwaka uliopita, mahakama pia ilipanua mamlaka ya rais juu ya baadhi ya taasisi huru za Serikali, hatua iliyobadili kwa kiasi kikubwa tafsiri ya mipaka ya mamlaka ya urais.
Profesa wa Harvard Law School, Daphna Renan, amesema katika mazingira ambayo Mahakama ya Juu imewahi kumpinga Trump, mara nyingi imefanya hivyo kwa kutekeleza sheria zilizopitishwa na Congress.
Trump Awakosoa Majaji Aliowateua
Trump mwenyewe amekuwa akikosoa baadhi ya maamuzi ya majaji waliowahi kuteuliwa na yeye katika muhula wake wa kwanza.
Katika kipindi cha hivi karibuni, amewakosoa majaji Neil Gorsuch, Brett Kavanaugh na Amy Coney Barrett, akidai hawajaendelea kuwa waaminifu kwake kama alivyotarajia. Trump pia amesema anajutia kuwateua baadhi yao.
Uteuzi wa majaji hao uliimarisha idadi ya majaji wenye misimamo ya kihafidhina katika Mahakama ya Juu, ambayo tangu mwaka 2020 imekuwa ikitoa maamuzi yaliyobadili sera mbalimbali za Marekani, ikiwemo haki za utoaji mimba, umiliki wa silaha, haki za kidini na mamlaka ya taasisi za Serikali.
Kesi Nyingine Mbele ya Mahakama
Miongoni mwa kesi zinazoweza kuendelea kuipa Mahakama ya Juu nafasi ya kuamua kuhusu mipaka ya mamlaka ya Trump ni ile inayohusu marufuku ya watu waliobadili jinsia kuhudumu katika jeshi la Marekani.
Katika kesi nyingine inayotarajiwa kusikilizwa, utawala wa Trump unaunga mkono changamoto dhidi ya sheria za jimbo la Washington zinazolinda haki za watoto waliotoroka makwao ambao ni transgender na wanaotafuta huduma za afya zinazohusiana na mabadiliko ya kijinsia katika vituo vya hifadhi.
Aidha, kesi inayotarajiwa kusikilizwa Desemba inahusu changamoto dhidi ya sheria za majimbo zinazoweka vikwazo kwa umiliki wa bunduki aina ya assault-style rifles.
Kesi hizo zinaweza kuongeza mjadala kuhusu mgawanyo wa mamlaka kati ya Rais, Congress na Mahakama, huku Mahakama ya Juu ikiendelea kuamua kiwango ambacho sera za utawala wa Trump zinaweza kutekelezwa chini ya Katiba na sheria za Marekani.
