Waziri Mkuu wa mpito wa Israel, Benjamin Netanyahu, amevishutumu vyama viwili vya kisiasa vinavyoongozwa na Waarabu nchini humo, Ra’am na Joint List, akidai kuwa vina ajenda inayolenga kuiangamiza Israel kama taifa la Kiyahudi na hivyo havipaswi kushirikishwa katika mchakato wa kuunda serikali mpya.
Netanyahu alitoa kauli hiyo Jumanne, Novemba 10, 2026, wakati akilihutubia Bunge jipya la Israel (Knesset), ambapo aliwaonya viongozi wa upinzani dhidi ya kutegemea uungwaji mkono wa vyama hivyo katika juhudi za kuunda serikali ijayo.
Alidai kuwa kushirikiana na vyama hivyo kunaweza kuhatarisha usalama na mustakabali wa Israel, akisisitiza kuwa viongozi wake hawakubaliani na misingi ya taifa hilo kama dola ya Kiyahudi.
Hata hivyo, Netanyahu alifafanua kuwa shutuma zake zililenga viongozi wa vyama hivyo vya kisiasa na si Waarabu wote wanaoishi nchini Israel.
Kauli hiyo imekuja wakati Israel ikipitia mabadiliko ya kisiasa kufuatia uchaguzi wa Oktoba 27, 2026, ambapo muungano unaoongozwa na Netanyahu ulishindwa kupata wingi wa viti vinavyohitajika kuunda serikali.
Muungano wake kwa sasa una viti 53 kati ya 120 vya Bunge, hali iliyompa kiongozi wa upinzani, Gadi Eisenkot, nafasi ya kujaribu kuunda serikali mpya.
Eisenkot, ambaye amepewa muda wa hadi wiki sita kuunda serikali, hajaondoa uwezekano wa kushirikiana na vyama vya Kiarabu, iwapo vitakubali masharti yake kuhusu utambulisho wa Israel kama taifa la Kiyahudi na kuitambua Hamas kama kundi la kigaidi.
Akijibu hotuba ya Netanyahu, Eisenkot aliitaja kuwa imejaa chuki na maneno yanayochochea mgawanyiko miongoni mwa wananchi, akisema kauli hizo zinaongeza mvutano wakati nchi inahitaji umoja wa kisiasa.
Kwa upande wake, kiongozi wa chama cha Ra’am, Mansour Abbas, amepinga madai ya Netanyahu, akisema chama chake kinaheshimu sheria za Israel na hakina lengo la kuifanya nchi hiyo kuwa taifa la Kiislamu au la Kiarabu.
Mvutano huo unaonyesha changamoto zinazomkabili Eisenkot katika juhudi za kuunda serikali mpya, hasa kutokana na nafasi ya vyama vinavyoongozwa na Waarabu katika hesabu za kisiasa za Bunge lenye jumla ya viti 120.
Wakati huo huo, Netanyahu na serikali yake wataendelea kushikilia madaraka kwa kipindi cha mpito wakati mazungumzo ya kuunda serikali mpya yakiendelea.
Hatua za kisiasa zinazofuata zinatarajiwa kuamua iwapo Eisenkot ataweza kupata uungwaji mkono wa kutosha kuunda serikali na kumaliza utawala wa Netanyahu, ambao umekuwa na nafasi kubwa katika siasa za Israel kwa miaka mingi.
