PARIS, UFARANSA — Rais wa Ufaransa, Emmanuel Macron, amekataa ombi la Waziri wa Mambo ya Ndani, Laurent Nunez, la kujiuzulu kufuatia vurugu zilizozuka nchini humo mwishoni mwa wiki, huku akimtaka kuchukua hatua za haraka kudhibiti uporaji na ujenzi wa vizuizi barabarani.
Kwa mujibu wa taarifa ya Ikulu ya Ufaransa iliyotolewa leo Jumatatu, Oktoba 19, 2026, Macron amemtaka Nunez kuandaa mikakati mipya ya kukabiliana na vitendo vya uharibifu na uporaji vilivyojitokeza wakati wa maandamano yaliyohusishwa na kupanda kwa gharama za maisha na bei za mafuta.
Rais huyo pia amesisitiza umuhimu wa kuweka wazi mapungufu ya kiintelijensia na maandalizi ya kiusalama yaliyoshindwa kutabiri ukubwa wa vurugu hizo.
Maandamano hayo yameikumba Ufaransa katika kipindi ambacho nchi hiyo inakabiliwa na changamoto za kiuchumi, kuongezeka kwa deni la taifa na maandalizi ya uchaguzi wa urais unaotarajiwa kufanyika baada ya takribani miezi sita.
MAANDAMANO YAGEUKA VURUGU
Mamia ya maelfu ya watu walijitokeza mitaani mwishoni mwa wiki kupinga hali ngumu ya maisha, kupanda kwa gharama za huduma na kile walichokieleza kuwa kuzorota kwa huduma za umma.
Hata hivyo, maandamano yaliyokuwa yameanza kwa amani katika maeneo mbalimbali yaligeuka kuwa vurugu baada ya makundi ya watu kuhusika katika uharibifu wa mali, uporaji wa maduka na mapambano na polisi.
Miji iliyokumbwa na matukio hayo ni pamoja na Paris, Marseille na Lyon. Katika baadhi ya maeneo, majengo yaliharibiwa, maduka yalivamiwa na jengo moja la halmashauri lilichomwa moto.
Jumapili, polisi wa kutuliza ghasia waliingilia kati kuzuia majaribio ya kuvamiwa kwa biashara katika miji ya Paris na Marseille.
Kwa mujibu wa Waziri Nunez, takribani askari polisi na vikosi vingine vya usalama 60,000 vilitumwa katika operesheni za Jumamosi. Hata hivyo, alikiri kuwa idadi hiyo haikutosha kudhibiti makundi ya vurugu katika baadhi ya miji.
SERIKALI YAKIRI MAPUNGUFU YA KIINTELIJENSIA
Waziri wa Sheria, Gerald Darmanin, ambaye ni mshirika wa muda mrefu wa Macron, pia amekiri kuwepo kwa mapungufu ya kiintelijensia yaliyosababisha mamlaka kushindwa kutathmini ipasavyo ukubwa wa tishio la vurugu hizo.
Akizungumza na kituo cha televisheni cha France 2, Darmanin alisema serikali ilikuwa imekadiria chini kiwango cha hatari kilichotokana na makundi yaliyohusika katika ghasia hizo, ambayo aliyataja kuwa ya mrengo mkali wa kushoto.
Kauli hiyo imeongeza mjadala kuhusu uwezo wa serikali kudhibiti hali ya usalama wakati nchi ikiendelea kukabiliwa na malalamiko ya wananchi kuhusu hali ya uchumi na huduma za umma.
Licha ya Nunez kuwasilisha ombi la kujiuzulu, Macron ameamua kuendelea kufanya kazi naye huku akimtaka awajibike kwa kuboresha mikakati ya usalama na kuweka wazi sababu zilizochangia kutokea kwa vurugu hizo.
MASOKO YA FEDHA YAATHIRIKA
Vurugu hizo pia zimeongeza wasiwasi miongoni mwa wawekezaji kuhusu hali ya uchumi wa Ufaransa na uwezo wa serikali kupitisha bajeti inayolenga kudhibiti nakisi na kupunguza shinikizo la deni la taifa.
Taarifa ya Reuters inaeleza kuwa mavuno ya hati fungani za serikali ya Ufaransa za miaka 10 yalipanda kwa pointi nane za msingi hadi kufikia asilimia 4.86, huku mavuno ya hati fungani za Ujerumani za muda huo yakibaki katika asilimia 3.41.
Jim Reid, mchambuzi wa Deutsche Bank, alisema hali hiyo itajaribu uimara wa nafuu iliyokuwa imeanza kuonekana katika tofauti ya mavuno ya hati fungani za Ufaransa na zile za Ujerumani katika kipindi cha wiki iliyotangulia.
Wakati huohuo, maandamano yanayohusishwa na gharama za maisha yameripotiwa pia katika mataifa mengine ya Ulaya, yakiwemo Italia, Ubelgiji na Albania.
Kupanda kwa bei za mafuta, kunakohusishwa kwa kiasi kikubwa na vita vya Iran kwa mujibu wa taarifa hiyo, kumeongeza mzigo wa gharama kwa wananchi.
Kwa sasa, serikali ya Macron inakabiliwa na changamoto mbili zinazohusiana: kurejesha utulivu na imani ya wananchi katika usalama, huku ikitafuta njia za kukabiliana na shinikizo la kiuchumi kabla ya uchaguzi ujao wa urais.
